Obama belast Amerikaanse banken. Verkiezingsstunt of realisme

Met harde woorden aan het adres van Amerika’s grootste banken kondigde president Obama deze week een nieuwe belasting voor financiële bedrijven aan.

Met harde woorden aan het adres van Amerika’s grootste banken kondigde president Obama deze week een nieuwe belasting voor financiële bedrijven aan. Obama beloofde ‘iedere cent terug te krijgen die het Amerikaanse volk nog uit heeft staan’. Met de belasting wil hij de 117 miljard dollar (81 miljard euro) verlies goedmaken die de overheid heeft geleden bij het impopulaire TARP-noodfonds voor Wall Street en de grote autobedrijven.

Volgens critici is het een politieke stap: Amerikaanse burgers morren over Wall Street en het vele (belasting)geld dat daar naartoe is gegaan. De reputatie van de grote banken is er niet beter op geworden toen bekend werd dat ondanks de crisis en staatsteun er wél hoge bonussen werden uitgekeerd.

Is het een verkiezingsstunt? Een politiek spel? Of gewoon zuiver realisme? De onwetendheid van consumenten in combinatie met de bereidheid van banken om te grote risico’s te lopen hebben gezorgd voor de financiële crisis. Obama ziet in dat het publiek het niet langer pikt. Niet zolang de werkloosheid in het land blijft stijgen, de huizenmarkt nog lang niet uit het dal is gekropen en de consumentenbestedingen maar heel lichtjes stijgen.

Obama is niet de eerste politicus die zich mengt in het (bonussen)beleid van financiële instellingen. Eerder al overwoog de Britse premier Brown een bankenbelasting in te stellen.  Uiteindelijk werd besloten een eenmalige belastingmaatregel af te kondigen: Groot-Brittannië heeft een eenmalige belasting van 50 procent geheven op bonussen voor bankiers hoger dan 25.000 pond sterling (27.500 euro). Met de opbrengst moet de werkloosheid worden bestreden en een deel van het steungeld aan de bankensector worden terugverdiend.

Ook onze eigen minister van Financiën, Wouter Bos, staat positief tegenover extra belastingen voor banken. Zo steunde hij het idee om banken een verzekeringspremie te vragen waarmee de schade kan worden betaald als een bank in de problemen is gekomen. De Britse premier Brown deed die suggestie tijdens de G20 in november 2009.

Zorgen speciale belastingen voor voldoende hervorming binnen de banken? Dat is natuurlijk de vraag. Het is in ieder geval –opnieuw- een overduidelijk signaal richting de financiële sector om nu toch eindelijk het eigen functioneren, het eigen beleid, de bonusstructuur en risicobeleid radicaal te veranderen.

Overige columns